Replika znaczka plebiscytowego „Śląsk nasz!”

 Zdjęcie Zdjęcie

Z okazji setnej rocznicy plebiscytu górnośląskiego katowicki Oddział Instytutu Pamięci Narodowej wydał replikę znaczka plebiscytowego „Śląsk nasz!”. Do każdej repliki dołączony jest kartonik z komentarzem historycznym. Replikę można odbierać w katowickim IPN od 3 do 19 marca 2021 r.

W niedzielę 20 marca 1921 r. na Górnym Śląsku odbył się plebiscyt, w którym mieszkańcy wypowiedzieli się czy życzą sobie przyłączenia tego regionu do Niemiec czy też do Polski. Głosowanie zarządzone zostało zgodnie z postanowieniem traktatu wersalskiego z 28 czerwca 1919 r., kończącego zmagania I wojny światowej i ustalającego nowy ład polityczny w Europie.

Plebiscyt na Górnym Śląsku poprzedziła wielomiesięczna kampania propagandowa, prowadzona przez obie zainteresowane strony. Przez ten czas dążenia Górnoślązaków, pragnących włączenia terenu do Rzeczypospolitej, popierali Polacy niemal z każdego zakątka kraju, uzasadniając to zarówno braterstwem i solidarnością z rodakami, jak również względami politycznymi i ekonomicznymi, tak ważnymi dla odradzającej się Polski. W wielu miastach na terenie całego kraju tworzono komitety pomocy, organizowano manifestacje, gromadzono pieniądze. Na początku 1921 r. w Warszawie zawiązał się Komitet Wielkiego Tygodnia Górnośląskiego, który za główny cel wyznaczył sobie „zebranie niezbędnych funduszów dla agitacji i walki wyborczej”. Jedną z jego inicjatyw było dobrowolne opodatkowanie się ludności Rzeczypospolitej przez zakup specjalnego znaczka z orłem państwowym według wzoru z 1919 r. i z napisem w otoku: „Śląsk nasz – Tak nam dopomóż Bóg! – 1921”.

   

Znaczek bity był masowo i rozprowadzany przez kolejne tygodnie podczas różnych wydarzeń na terenie całej Rzeczypospolitej. Wydawano i kolportowano specjalne ulotki wzywające do jego zakupu i informujące o takiej możliwości, a w prasie w pojawiały się agitacyjne hasła oraz zachęty do udziału w organizowanych akcjach sprzedaży znaczka oraz relacje z przeprowadzonych zbiórek. Do samego tylko Krakowa Komitet dostarczył ponad 100 tys. jego egzemplarzy, które złożył na ręce Towarzystwa Obrony Kresów Zachodnich.

Z okazji setnej rocznicy plebiscytu górnośląskiego katowicki Oddział Instytutu Pamięci Narodowej wydał replikę znaczka. Od oryginału odróżnia ją mocowanie - znaczek nie posiada uszka lecz igłę z tzw. motylkiem, umożliwiającą przypięcie np. do ubrania. Replikę można odbierać w Przystanku Historia – Centrum Edukacyjnym Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach im. Henryka Sławika w ramach akcji edukacyjnej od 3 do 19 marca 2021 r. lub do wyczerpania nakładu. Do każdej repliki dołączony jest kartonik z komentarzem historycznym. Oryginały znaczków, wykorzystane jako ilustracje na kartoniku pochodzą ze zbiorów Muzeum Krakowa i Grzegorza Grześkowiaka.

Więcej informacji na temat tej akcji edukacyjnej IPN można znaleźć na stronie internetowej pod linkiem: https://edukacja.ipn.gov.pl/edu/oben/katowice/materialy-edukacyjne/znaczki-okolicznosciowe/138775,Replika-znaczka-plebiscytowego-Slask-nasz.html

(Opracowano na podstawie strony internetowej: https://edukacja.ipn.gov.pl/).