prof. Jerzy Buzek

Przewodniczący Parlamentu Europejskiego

Zrozumieć istotę powstań śląskich, to tak naprawdę zrozumieć Śląsk; z całą jego historyczną złożonością, kulturową różnorodnością i skomplikowanymi losami mieszkańców. Tutaj na dużo pytań nie ma prostych odpowiedzi, tu wiele rzeczy jest trudnych. Jestem Ślązakiem. Spędziłem tutaj właściwie całe swoje życie: dzieciństwo, młodość, studia; tu pracowałem naukowo i zawodowo. I jedno wiem na pewno - śląskość jest nieprzystępna dla tych, którzy jej nie zaznali. Sam mam poczucie, że ciągle się jej, na swój sposób, uczę.

90 rocznica III powstania śląskiego to doskonała okazja, by zastanowić się, o co właściwie toczona była wówczas walka; przypomnieć sobie, za co przelewano wtedy krew - czasami niemal braterską. Wszak powstańcy nie oddawali życia za budowę państewka śląskiego. Ich wielkim marzeniem było, aby śląski nurt znów - po blisko 600 latach - stał się częścią wielkiej polskiej rzeki. Pełnoprawną częścią Polski. Ta prawda ma fundamentalne znaczenie w debacie o polskości Śląska i o tym, co śląskość powinna dzisiaj znaczyć dla Polski.

Z ogromną satysfakcją przyjąłem decyzję Samorządów Województwa Opolskiego i Województwa Śląskiego o ogłoszeniu roku 2011 Rokiem Pamięci Powstań Śląskich. Pozwala to nie tylko godnie uczcić znamienity jubileusz i oddać hołd bohaterom tamtych wydarzeń. Daje też możliwość przybliżenia naszej ciekawej, choć niełatwej, historii najmłodszemu pokoleniu. Warto tłumaczyć, że w tej przeszłości nie jesteśmy osamotnieni. Podobne doświadczenie jest wspólne dla wielu regionów w Europie. Idealnym przykładem jest tu miasto będące siedzibą Parlamentu Europejskiego - Strasburg. Jego mieszkańcy również często musieli zmieniać obywatelstwo, choć nie zmieniali miejsca zamieszkania.

Dzisiaj wszyscy mieszkamy w zjednoczonej Europie. Kto wie, czy największa jej wartość nie polega na tym, że można być w niej jednocześnie Ślązakiem, Polakiem i Europejczykiem. Te tożsamości nie wykluczają się nawzajem; wręcz przeciwnie - wspaniale się dopełniają. Nie trzeba być kimś "mniej", by być kimś "bardziej". O to także, pośrednio, przed blisko wiekiem, walczyli powstańcy śląscy. Cześć ich pamięci!

2011-04-21
© Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone. / DESIGN Dawid Korzekwa