Zdjęcie

Na zdjęciu: Olgierd Łukaszewicz

Magnat

reż. F. Bajon, 1986

  • Film fabularny
  • Produkcja: Polska
  • Rok produkcji: 1986
  • Premiera: 1987. 12. 21
  • Gatunek: Film psychologiczny, Film obyczajowy
  • Język: polski, niemiecki
  • Dane techniczne: Barwny. 4888 m. 171 min. (Część I - 91 min, Część II - 85 min.)
    Plenery: Pszczyna, Książ, Bielsko-Biała.
    W filmie wykorzystano tkaniny Fabryki Wyrobów Runowych "Runotex" w Kaliszu.
    Film jest dedykowany pamięci Krystyny Krasińskiej i Marcina Isajewicza, którzy zginęli w wypadku samochodowym w czasie realizacji filmu.

Saga rodu arystokratów niemieckich żyjących na kresach zachodnich, pokazana na tle przełomowych wydarzeń dziejowych. Scenariusz powstał na podstawie historycznych przekazów związanych z rodem książąt pszczyńskich von Pless. Miłość, zdrada, walka o zachowanie rodowej fortuny i pozycji, dramaty i skandale oraz wzajemne relacje polsko-niemieckie i doniosłe wydarzenia dziejowe odciskające swoje piętno na losach jednostek tworzą fabułę filmu. "Magnat" został uhonorowany Nagrodą Specjalną Jury i Brązowymi Lwami dla Bogusława Lindy na Festiwalu w Gdańsku w 1987 roku.

Rok 1900. Książę pszczyński, Hans Friedrich von Teuss XVII, gości cesarza Wilhelma II. Zadowolony z polowania cesarz proponuje mu urząd nadwornego Wielkiego Łowczego lub ambasadora w Londynie. Ku niazadowoleniu swej żony, Daisy, książę wybiera tytuł Wielkiego Łowczego. Rok 1932. Książę jest częściowo sparaliżowany. W pałacu przebywa wraz z niedawno poślubioną małżonką Mariscą de Bodege i najmłodszym synem, Bolkiem, zalecającym się do macochy. Na wieść o chorobie ojca przyjeżdżają: najstarszy syn - Franzel, pracujący u Heinberga, jednego z najbogatszych obecnie właścicieli kopalń w Westfalii i trzeci syn - Conrad, przebywający w Warszawie razem z przyjacielem z lat dzieciństwa, Jurkiem Zbierskim, z którym łączą go intymne więzy uczuciowe. Wobec katastrofalnego stanu finansów von Teussów, Franzel uzyskuje pełnomocnictwo do zarządzania całym majątkiem rodzinnym. Rok 1917. Książę odczytuje na wiecu ludności polskiej Śląska deklarację cesarza o utworzeniu, po zwycięstwie w wojnie, Królestwa Polskiego, z Franzem jako królem . . . Książę usiłuje popełnić samobójstwo, kiedy Daisy przyznaje się do romansu z cesarzem. Rok 1932. Bracia von Teuss objeżdżają strajkujące kopalnie śląskie. Franzel zwalnia z pracy dyrektora Zbierskiego. Decyduje się też wyjechać do Niemiec pozostawiając w pałacu Bolka. Rok 1922. Prowadzeni przez górnika Grelę powstańcy śląscy, wkraczają do pałacu pszczyńskiego. Książę wręcza im swoją wizytówkę w jęz. polskim . . . Conrad czuje się Polakiem, zostaje katolikiem i w czasie mszy na rynku przyjmuje komunię świętą. Rok 1933. Frenzel związuje się z hitlerowcami, którym za pośrednictwem Heinberga przekazuje pieniądze. O romansie Bolka z Mariscą dowiaduje się i książę, i prasa brukowa. Wybucha skandal. Frenzel żeni Bolka z Mariscą. Nowożeńcy wyjeżdżają do Szwajcarii. Teussowie znajdują się na skraju bankructwa. Rok 1935. Na lotnisku w Gliwicach hitlerowcy aresztują Bolka powracającego ze Szwajcarii . . . Conrad zgadza się na przejście kopalń pod zarząd polski . . . Franzel stara się w Berlinie o zwolnienie Bolka z więzienia. Uzyskuje jednak widzenie z bratem, który na skutek podawania mu środków odurzających jest już wrakiem człowieka. Franzel usiłuje popełnić samobójstwo . . . Bolko wraca do pałacu. Pozostało mu kilka godzin życia. Prosi ojca o przebaczenie. Wkrótce potem umiera sam Hans von Teuss XVII. Epilog. Conrad odwiedza po wojnie pałac pszczyński. Spotyka Kazimierza, byłego sekretarza ojca, obecnie portiera muzeum. Obaj razem z wycieczką oglądają stare kroniki filmowe z życia rodziny von Teuss.

Ekipa

  • Reżyseria: Filip Bajon
  • Scenariusz: Filip Bajon
  • Zdjęcia: Piotr Sobociński
  • Scenografia: Andrzej Kowalczyk
  • Kostiumy: Elżbieta Radke
  • Muzyka: Jerzy Satanowski
  • Wykonanie muzyki: Orkiestra Teatru Wielkiego (Warszawa)
  • Dźwięk: Janusz Rosół
  • Montaż: Wanda Zeman
  • Konsultacja: Bronisław Ferens (d/s zdjęć ze zwierzętami - zdjęcia z żubrem), Wanda Szczuka (d/s obyczajów dworskich), Jan Kruczek (d/s medali i odznaczeń), Adam Warchoł (d/s pojazdów i hippiki), Piotr Jarczyk (d/s górniczych), Tadeusz Stankiewicz (kaskaderska)
  • Kierownictwo produkcji: Anna Gryczyńska
  • Produkcja: Studio Filmowe (d. Zespół Filmowy) Tor
  • Koprodukcja: Manfred Durniok Produktion (Berlin)
  • Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź), Wytwórnia Filmów Oświatowych (Łódź), Defa - Studio Filmów Fabularnych (Berlin)
  • Obsada aktorska: Jan Nowicki (książę Hans Heinrich XV Von Teuss), Olgierd Łukaszewicz (Franzel, syn Hansa Heinricha), Jan Englert (Conrad, syn Hansa Heinricha), Bogusław Linda (Bolko, syn Hansa Heinricha), Grażyna Szapołowska (Marisca, żona Hansa Heinricha, kochanka Bolka), Maria Gładkowska (Daisy, żona Hansa Heinricha), Rolf Hoppe (Heinberg), Alfred Struwe (Wilhelm II , cesarz Niemiec), Walter Jackel (Goebbels Joseph), Zygmunt Bielawski (Kazimierz, sekretarz Hansa Heinricha), Jerzy Bińczycki (Zbierski, dyrektor kopalni Von Teussów, ojciec Jurka), Jerzy Trela (sztygar Grela; także jego syn), Marek Barbasiewicz (Jurek Zbierski, kochanek Conrada), Henryk Bista (Gosche, asystent Goebbelsa), Mirosława Marcheluk (Missy), Witold Holtz (Kluge, funkcjonariusz NSDAP), Włodzimierz Musiał (Nelke, członek dyrekcji kopalnii Von Teussów), Aleksander Fogiel (kucharz Alojz), Jerzy Cnota (kucharz Ziga), Marta Straszna (piastunka), Jan Piechociński, Jerzy Fedorowicz, Mieczysław Janowski (lokaj), Eugeniusz Korczarowski (lokaj), Dariusz Rybicki (górnik Erwin), Mieczysław Całka, J. Ogrodziński, Ryszard Zaorski, Mirosława Poślad (prostytutka u Conrada), Małgorzata Chojnacka (prostytutka u Conrada), Tadeusz Sobolewicz, Marian Skorupa, Jan Bógdoł, Stanisław Koczanowicz, Romuald Pawłowski, Ryszard Mróz (lekarz na granicy polsko-niemieckiej), Tadeusz Paradowicz, Józef Pilarski, I. Kossowska, Anna Hora (Jolanta, córka Marisci i Hansa Heinricha), Adam Kamień (młody Jurek Zbierski), Rafał Wieczyński (młody Conrad, syn Hansa Heinricha), Rafał Zwierz, Czesława Pszczolińska (opiekunka Jolanty), Dariusz Dziubiński, Bronisław Nycz, Mieczysław Ostroróg, Romuald Michalewski, Bogdan Lęcznar, Władysław Komar (przewodnik po pszczyńskim pałacu), Z. Ziobrowski, Wiesław Grabek, Stanisław Jaroszyński, Dariusz Liput, Ryszard Potocki, J Tarnowski, W. Kurantowski, Stanisława Waligórzanka, Bogusław Sobczuk (przewodnik po pszczyńskim pałacu), Orkiestra Kameralna (Pszczyna), Orkiestra Górnicza (Bielszowice), Orkiestra Górnicza (Jastrzębie), Zespół Regionalny (Goczałkowice), Zespół Regionalny (Jankowice), Zespół Regionalny (Bojszowy), mieszkańcy Pszczyny, Czesław Magnowski (nie występuje w napisach), Barbara Rachwalska (Mathilda; nie występuje w czołówce)

Nagrody filmowe

  • 1987 - Filip Bajon Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-Nagroda Specjalna Jury
  • 1987 - Bogusław Linda Gdynia (do 1986 Gdańsk) (Festiwal Polskich Filmów Fabularnych)-nagroda za pierwszoplanową rolę męską
  • 1987 - Filip Bajon Nagroda Szefa Kinematografii za twórczość filmową-w dziedzinie filmu fabularnego za rok 1986
  • 1987 - Piotr Sobociński Nagroda Szefa Kinematografii za twórczość filmową-w dziedzinie filmu fabularnego za rok 1986

Informacje na podstawie Internetowej Bazy Filmu Polskiego – filmpolski.pl
© 1998 Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi

© Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone. / DESIGN Dawid Korzekwa